‘Ik ben na 22 jaar toe aan iets nieuws, zónder de verloskunde gedag te zeggen.’ Annette* is eigenaar van een verloskundigenpraktijk in Zeeland. Ze zijn met 4 maten en Annette overweegt om mijn opleiding tot miskraamcoach te volgen.

Annette vertelt me: ‘Mijn hart gaat uit naar de vrouwen die verlies meemaken in de zwangerschap, maar ik heb een twijfel. Kijk, soms hebben moeders moeite met de borstvoeding. Dan verwijzen we door naar mijn collega die lactatiekundige is.’

‘Hulp bij borstvoeding is altijd een goed plan.’

‘Ja, ze is ook echt goed. Maar daar willen mensen dus niet voor betalen. Ik ben bang dat dat met miskraamcoaching ook zo is.’ De twijfel klinkt door in haar stem.

‘Ah, ja, goed dat je het zegt. Waarom willen mensen niet betalen voor jullie lactatiekundige?’

‘Ze snappen niet dat de borstvoedingshulp in de kraamtijd gratis is, en dat ze voor dezelfde zorg een paar weken later moeten betalen. Eerlijk gezegd vinden we dat zelf ook raar. Dus we helpen ze ook na die tijd zonder een factuur te sturen.’ Het is even stil. ‘Maar dan werken we dus zonder dat er inkomsten tegenover staan. Dat is zakelijk niet handig. Ik schaam me een beetje om het te zeggen, maar mijn maten en ik willen er niet nóg een tak vrijwilligerswerk bij.’

‘Bij miskraamcoaching werkt het gelukkig anders,’ leg ik uit. ‘Jullie bieden natuurlijk uitgebreide verloskundige zorg én nazorg rond miskramen. Daarmee help je de eerste periode heel goed. Je verwijst pas naar een miskraamcoach als een vrouw meer nodig heeft dan de reguliere zorg. Bijvoorbeeld als je bij je telefoontje na 4 tot 6 weken merkt, dat ze vastloopt.
Maar het belangrijkste: wat jullie doen als verloskundigen is totaal anders dan wat een miskraamcoach met haar uitgebreide tools kan.’

‘Ja, ik las iets over je 5-stappenprogramma?’

‘Precies. Je cliënt is niet geholpen met nóg meer gesprekken of nóg een luisterend oor. Als miskraamcoach doorloop je samen met je cliënt de 5 stappen die direct impact hebben, zodat ze weer kan functioneren, thuis en in haar werk.’

‘Ah, dat maakt het voor onszelf ook helder,’ Annette haalt opgelucht adem. ‘Ik zie het zitten! Vertel me meer over die opleiding van je.’

-.-.-.-

Wil je ook weten hoe je miskraamcoach kunt worden, terwijl je praktijkeigenaar blijft? 

Of mail me op info@miskraambegeleiding.nl, dan geef ik je graag ideeën hoe je miskraamcoaching kunt implementeren in je verloskundigenpraktijk. Zodat je op korte termijn je cliënten beter helpt, nog jaren met vervulling kunt werken én een nieuwe inkomstenstroom hebt. Tot gauw!

Stel, je bent maat of eigenaar van een verloskundigenpraktijk. En je wil gaan werken als miskraamcoach. Dit is natuurlijk geweldig voor je cliënten. Maar er zijn ook veel voordelen voor jou en je verloskundigenpraktijk. Laten we daar nu even op inzoomen.

7 voordelen als je miskraamcoach wordt, als maat in een verloskundigenpraktijk of als praktijkeigenaar zélf:

  1. Je bent een voorloper, een pionier. Je maakt wezenlijk verschil in je vakgebied. Miskramen en abortus krijgen ook maatschappelijk steeds meer aandacht. Cliënten verwachten dat ze daarvoor ook bij de verloskundige terecht kunnen als er meer nodig is dan de reguliere zorg. Als miskraamcoach heb je met het 5-stappenprogramma alle tools in handen.
  2. Je ziet jezelf weer járen met plezier werken. Je bent weer duurzaam inzetbaar, want door nu miskraamcoach te worden, kun je burn-out of bore-out voorkomen.
  3. Jullie hebben als praktijk een breder aanbod in het pand. Dat is aantrekkelijk voor jullie cliënten. En voor je collega’s is het heerlijk dat ze naar jou kunnen doorverwijzen als miskraamcoaching nodig is.
  4. Je onderscheidt je als praktijk met een eigen miskraamcoach. Je hoeft niet door te verwijzen naar een buurpraktijk waar wél een gecertificeerde miskraamcoach werkt. Je kunt natuurlijk ook één van je medewerkers de opleiding tot miskraamcoach laten doen. Maar een medewerker kan vertrekken. Als je zelf miskraamcoach wordt, hou je die expertise in huis.
  5. Het is een investering in je toekomst. Ook als het verloskundige werk fysiek te zwaar wordt, kun je als miskraamcoach blijven werken. En daarvoor hoef je geen nachtdiensten te draaien, ook prettig.
  6. Je ontwikkelt je professioneel en persoonlijk. Dit is belangrijk om met voldoening en vervulling te kunnen blijven werken. Je bent immers te jong om met pensioen te gaan. En je maatschapsaandeel verkopen kan altijd nog.
  7. Met miskraamcoaching creëer je een extra inkomstenstroom. Als je wil. Er zijn verloskundigenpraktijken die miskraamcoaching gratis aanbieden aan hun eigen cliënten. Voor cliënten van buiten de praktijk vragen ze wel een vergoeding. En, verrassend misschien, er komen meer cliënten van buiten! Bijvoorbeeld de vrouw die 7 jaar geleden een miskraam meemaakte en nu haar jongste naar school gaat, toch vastloopt. Of het koppel dat hulp nodig heeft om met de verliezen in hun fertiliteitstraject om te gaan. Jij kunt ze dan als miskraamcoach heel goed helpen met het 5-stappenprogramma.

Mis ik nog voordelen? Ja! Je werk/privé-balans vaart er wel bij.

Precies wat Manon, miskraamcoach & verloskundige in Kampen zegt: : ‘Ik krijg er energie van. En dat merken ze thuis ook!

Wil je dat ook? Bel of mail me gauw. Dan kun je binnenkort starten met de opleiding tot miskraamcoach, zodat je de voordelen al gauw ervaart in jouw leven. Je bent welkom!

Miskraamcoach

Een Utrechts terras aan het water.

Een cappuccino, een latte macchiato, een schaaltje koekjes.

Marit en ik kijken naar het boek dat tussen ons in ligt: Dag meisje – Bespiegelingen van een bijzonder kort leven. Haar boek.

Met 40 columns over een meisje dat er maar zo kort was. 15 weken, in de buik van haar moeder. Daarbuiten zou ze waarschijnlijk niet kunnen leven, ze had een trisomie 18.

Marit en haar man besloten de zwangerschap af te breken.

De columns zijn raak: persoonlijk, leesbaar en toegankelijk.

Na deze dochter kwam er nog een zoon.

Marit neemt de laatste slok van haar koffie: ‘Weet je wat ik wel raar vond? Dat de verloskundige er helemaal niet naar vroeg, toen ik 2 jaar later opnieuw zwanger was.’

Ze denkt terug aan de eerste echo, en de stress die ze voelde toen ze hoorde: ‘Ik kan het niet goed zien, maar misschien is het kindje wel wat klein voor zes weken…’

Haar dochtertje was ook ‘te klein’ geweest. Maar dat wist deze verloskundige niet…

Zo hoeft het niet te gaan.

Dus: bekijk de voorgeschiedenis van je cliënt en vraag ernaar.

Hoe? Bijvoorbeeld: hoe is het voor je om opnieuw zwanger te zijn?

Nóg 10 supergoede vragen krijgen? Volg mijn eendaagse nascholingen.

Er is 1 dag rond miskramen. En 1 dag rond abortus provocatus.

Volg ze allebei.

Nu geldt tijdelijk een flinke korting als je je voor beide scholingen inschrijft.

Doe het. Tenminste, als je de beste begeleiding wilt kunnen geven als verloskundige.

En lees het boek van Marit als je wil weten hoe het voelt, een zwangerschap afbreken.

Miskramen bestaan soms niet in de wereld van je cliënt.

‘Mensen lijken wel verbaasd dat een zwangerschap ook mis kan gaan.’

Jij kunt als professional iets doen aan bewustwording. Zonder dat het je tijd kost.

Ik geef je een simpele tip.

Publiceren jullie elke maand de cijfers van die maand? Aantallen babies, verdeling jongetjes en meisjes, de populairste geboortedag, etc? Soms ook een vermelding van een stilgeboren kindje?

Hoe zou het zijn om daar ook de kindjes van de miskramen te noemen?

Je hoeft niet per se de aantallen te noemen. Zeg dan iets als: we denken ook aan de kindjes van de miskramen. Of: we denken ook aan de ouders van de miskraamkindjes. Dat geeft bewustwording dat wolken niet altijd roze blijven…

Het is ook steunend voor ouders die dit in een eerdere zwangerschap hebben meegemaakt. Ze voelen zich daarin ook gezien door jullie.

Supergoed om te zien dat steeds meer verloskundigenpraktijken dit doen.

Een paar voorbeelden over de maand september:

  • Verloskundigenpraktijk Montferland Wehl: ‘8 miskramen & 1 sterrenkindje’
  • Verloskundigenpraktijk Pala uit Amersfoort: ‘8 aanstaande ouders begeleid bij een verlies in de zwangerschap’

Hoe doen jullie dit als praktijk of als ziekenhuis?

Is het een idee om deze vermelding toe te voegen?

Nu ben je precies op tijd voor de komende maandrapportage.

Wil je meer praktische tips waardoor je betere zorg geeft rond miskramen, zónder dat het je meer tijd kost in je spreekkamer?

Schrijf je dan nu in voor de eendaagse nascholing ‘Vrouwen met een miskraam goed begeleiden’. Accreditatie door KNOV, BEN en NVOG.

Iris Zwanenburg, verloskundige Aan het Spaarne: ‘Tegen collega’s zeg ik: ‘Als je nou een écht goede scholing zoekt, volg deze!’’

Eens, Iris, eens.

Oktober is internationaal de maand van verlies in de zwangerschap. Deze week is er speciaal veel aandacht voor de Baby Loss Awareness Week. Dat heb je vast gemerkt. Zeker als je in dezelfde social media bubbel zit als ik ;-). Ik ben er nu niet speciaal druk mee, omdat ik er het hele jaar druk mee ben. Al 12 jaar lang.

Vorige week gaf ik mijn 103e nascholing rond miskramen en mijn 9e nascholing rond abortus provocatus. Deelnemende verloskundigen en echoscopisten waren unaniem enthousiast over de praktisch insteek en de vele toepasbare tips die ze kregen.
In de scholingen gaat het erover hoe je vrouwen begeleidt, die nú een miskraam of abortus meemaken, of die nú abortus overwegen. Maar ook hoe je vrouwen en koppels begeleidt die dit in een eerdere zwangerschap hebben meegemaakt.

Hoe heb je aandacht voor verlies in eerdere zwangerschappen?

Een tipje van de sluier.
Sta je wel eens voor een groep zwangeren?
  • Bijvoorbeeld bij de informatieavond in het ziekenhuis?
  • Of als je een groepsvoorlichting geeft over de zwangerschap en bevalling?
  • Of misschien geef je zwangerschapsyoga of hebben jullie in de praktijk Centering Pregnancy-groepen?


Gebruik dan deze zin, in het begin van je presentatie of in je eerste bijeenkomst.

‘Onder jullie zijn vast ook vrouwen of koppels die eerder een miskraam of abortus hebben meegemaakt. Weet dat het daar ook over mag gaan in je nieuwe zwangerschap.’

Daarmee geef je aan dat je als verloskundige of gynaecoloog weet, dat eerder verlies impact kan hebben op de nieuwe zwangerschap. En dat er ruimte is om het erover te hebben. Maar hóe doe je dat? Hoe bespreek je een eerdere miskraam of abortus provocatus?


In mijn scholingen leer je welke vragen je kunt stellen aan de zwangere met eerder verlies.

  • Hoe vraag je naar haar eerdere miskraam of abortus provocatus, zonder dat je het voor haar invult?
  • Hoe help je haar om haar nieuwe zwangerschap met vertrouwen te vervolgen?
  • Wat zeg je wél en wat beter niet?


Klinkt dit interessant voor je? Schrijf je dan nú in voor de eendaagse nascholing rond miskramen. En/of voor de eendaagse nascholing rond abortus provocatus.

Een vrouw die opnieuw zwanger is na een miskraam, is vaak bang dat het opnieuw misgaat. Ze is dan hyper-alert op elk seintje van haar lichaam.

Ze voelt zich schuldig naar het nieuwe kindje omdat ze niet continu blij is. Of ze vindt dat ze het kindje van de miskraam tekort doet, omdat ze uitkijkt naar de nieuwe geboorte.

Allemaal invoelbaar. Maar het geeft stress. En stress in de zwangerschap is niet handig.

Wat kun je voor haar doen, behalve extra echo’s aanbieden?

Veel praktijken en ziekenhuizen bieden extra echo’s aan. Dat vinden vrouwen meestal ook echt wel fijn. Maar je kunt meer doen. We weten intussen dat tender love & care (TLC) geweldige resultaten geeft.

Met deze éne suggestie kun je als professional al veel betekenen.

Féline* is verloskundige in de Zaanstreek. Ze volgde mijn eendaagse nascholing ‘Vrouwen met een miskraam goed begeleiden’. Geaccrediteerd door de KNOV, de NVOG en de BEN.

Ik bel Féline na 3 maanden voor het eindgesprek.

Ze vertelt: ‘Ik heb ontzettend veel gehad aan die ene zin uit je scholing.

Je zei dat ik tegen de zwangere kon zeggen:

‘Vertel maar aan het nieuwe kindje in je buik, dat je soms bang bent omdat het de vorige keer misging. En dat het heel welkom is.’

Dit werkt heel goed! Het erkent haar zorgen, ze gaat in verbinding met het nieuwe kindje en het geeft haar iets te doen.’

Gouden tip dus, deze zin. Gebruik ‘m gerust. Op elk moment in de zwangerschap.

Angst voor de bevalling.

Daardoor de bevalling als traumatisch beleven.

Of geen nieuwe zwangerschap aandurven vanwege de heftige bevallingservaring.

Er is veel aandacht voor. En terecht.

Maar ik durf deze stelling wel aan:

Een deel van de traumatische bevallingen kan voorkomen worden, als er gerichte aandacht is voor eerdere miskramen.

Als eerder verlies geen aandacht heeft gekregen, kan het maken dat je cliënt heel bang is in haar nieuwe zwangerschap en opziet tegen de bevalling. Dat wordt dan traumatischer dan nodig zou zijn.

De vorige keer dat Amerins* beviel, was het van een dood kindje van 12 weken.

Vorig jaar had Brindy* een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Plots was daar het einde van de zwangerschap, het overviel haar compleet.

Julie* is bang dat ze alsnog gestraft wordt voor haar abortus van 10 jaar geleden. Ze is nu 36 weken zwanger.

Nogal invoelbaar dat deze vrouwen niet uitkijken naar hun bevalling. Ook al weet jij als professional misschien dat er medisch gezien geen zorgen hoeven te zijn.

Wil je je cliënten helpen rond traumatische bevallingen? En hebben ze eerder een miskraam of abortus meegemaakt?

Zorg dan dat je ook daar gerichte aandacht voor hebt.

Anders is het nog steeds symptoombestrijding. En dat is toch ook jouw eer te na?

Hoe help je goed rond miskramen of ander verlies?

Volg in elk geval de eendaagse nascholingen. Schrijf je hier in voor de scholingen dit najaar.

Of nog beter: word gecertificeerd miskraamcoach.

Ga er nu over in gesprek met me, dan kun je binnenkort al starten. Als je wil.

Mail me meteen terug, dan spreken we elkaar gauw.

Ik kijk er vast naar uit!

Ben je maat van een verloskundigenpraktijk? Of de enige eigenaar misschien?

Zorg dat dan je een goed opgeleide miskraamcoach in huis haalt.

Je kunt natuurlijk ook iemand van je praktijk laten opleiden tot gecertificeerd miskraamcoach.

Waarom is dat een erg goed idee?

1 op de 4 vrouwen maakt een miskraam mee, of meer dan één. Miskramen hebben ook impact op de zwangerschappen daarna. Je moet als verloskundige goede zorg bieden bij miskramen, natuurlijk.

Maar, liefst bied je méér dan de reguliere zorg, omdat steeds meer mensen daar behoefte aan hebben. En omdat het goed is voor jullie cliënten en jullie praktijk. Hoe zit dat?

4 redenen waarom je als verloskundigenpraktijk een miskraamcoach in huis wil hebben:


1. Je onderscheidt je als verloskundigenpraktijk.

Hanneke Loedeman-de Boer van Verloskundige Praktijk Hardenberg: ‘Het 5-stappenprogramma werkt geweldig en ik ben blij dat wij als praktijk deze extra zorg bij miskramen kunnen bieden. Daarmee zijn we de eerste in de wijde omgeving. Ik volgde je opleiding samen met mijn collega Marloes, dat was praktisch én het heeft onze werkrelatie enorm versterkt.’

2. Je creëert een inkomstenstroom die niet afhankelijk is van verzekeraars.

Fijn in deze tijd waarin verzekeraars de vergoedingen steeds meer beperken. Rodanña is verloskundige in de regio Duiven: ‘In mijn eerste jaar als miskraamcoach heb ik 18 vrouwen en stellen begeleid.’ Dat deed ze dus naast haar werk als verloskundige.


3. Je geeft je medewerkers (of jezelf!) perspectief om nog jaren met plezier te kunnen blijven werken.

Dát is duurzame inzetbaarheid van je personeel.

* ‘Ik zoek verdieping in mijn vak, zonder de verloskunde vaarwel te zeggen.’ Dat hoor ik bijna wekelijks. Miskraamcoaching is dan dé oplossing.

* Greta* (47 jaar): ‘Het valt me steeds zwaarder om te herstellen van nachtdiensten.’ Als miskraamcoach werk je overdag, wel zo prettig.

* Judith van Verloskundigen Westerkade in Utrecht: ‘Het is voor mij heel tof om weer iets nieuws te leren en om miskraambegeleiding aan te kunnen bieden in onze verloskundigenpraktijk.’

4. Je biedt je cliënten de beste zorg rond miskramen, in jullie vertrouwde praktijk.

Vicky van Andel, verloskundige in Sliedrecht: ‘We hoeven ze niet meer door te verwijzen, waardoor ze sneller geholpen zijn en de drempel naar hulp lager is.’

Dus, bedenk nu wie in je team de interesse heeft om miskraamcoach te worden. Misschien ben je het zelf?

Bel of mail me meteen even op info@miskraambegeleiding.nl, dan bespreken we wat een goede aanpak kan zijn voor jullie praktijk.

Er zijn nog enkele plekken in de opleiding die in september start. Voor jouw praktijk?

Daisy draait zich van het echoscherm af en kijkt mevrouw Haile aan: ‘Helaas, het hartje klopt niet meer. U gaat een miskraam krijgen.’

Saba Haile knikt haar vriendelijk toe: ‘Goed, ja? Dank, dokter!’

Daisy neemt de echofoto uit het apparaat. Ze ziet een stapel liggen van de folder ‘Een miskraam, wat nu?’. Daar heeft ze nu niks aan.

Want, wat nu? Daisy spreekt maar 3 woorden Eritrees. Google translate was al ingewikkeld bij het praatje over het weer. En Saba’s man is aan het werk.

-.-.-.-.-.-.-

Zet een tolk in! Wanneer? Hoe? Wie betaalt dat?
Simone Goosen heeft de antwoorden. Simone is campagneleider van ‘Tolken terug in de zorg’ bij de Johannes Wier Stichting voor gezondheidszorg en mensenrechten.

1. Wanneer zet je een tolk in? 
‘Als jij en mevrouw elkaar niet goed genoeg kunnen verstaan. Als er geen volwassene bij is, die jullie allebei vertrouwen en die beide talen goed spreekt. En sowieso bij persoonlijke, complexe of emotionele onderwerpen, zoals een miskraam.
Dus bij de slecht-nieuws-echo, maar ook bij de telefoontjes daarna en bij het controlegesprek na 6 weken. En bij de intake van een nieuwe zwangerschap na een miskraam? Dan ook.’

2. Wie betaalt de tolk? 
‘In de eerste lijn geboortezorg wordt de tolk sinds januari 2023 weer vergoed. Jij krijgt een factuur van de tolk. Die factuur declareer je vervolgens bij de verzekering.’

3. Klopt het dat je de tolk max 15 minuten kunt inzetten? 
‘Nee, dat 15 minuten het maximum zou zijn is absoluut een misverstand. De declaratie gaat per blok van 15 minuten (daar komt het waarschijnlijk vandaan) maar er is geen maximum!’

4. Mag een verzekeraar maar 15 minuten per dag per cliënt vergoeden?
‘Nee, ook dat niet. De verzekeraar moet vergoeden wat nodig is. En jij bepaalt als professional in overleg met de cliënt wanneer de tolk nodig is, hoe vaak en hoe lang.’

5. Hoe regel je een tolk? 
https://lnkd.in/egRhQsZd

Nog 3 extra tips:
* Je kunt vragen om een specifieke tolk waar je goede ervaringen mee hebt. Deel je goede ervaringen ook met je collega’s, in jullie kring en in de VSV’s.
* Vraag bij miskramen altijd om een vrouwelijke tolk. Vertel de tolk dan ook meteen – of zelfs vooraf – wat de situatie is.
* Laat nooit een minderjarige vertalen in de zorg. Een kind is geen tolk. Ook niet als hij of zij 14 of 17 is. (https://lnkd.in/eQ-bXG8K)

Simone vertelt me dat tolken overal in de zorg veel minder ingezet worden dan nodig is. Dus: benut tolken gerust meer, nu ze weer vergoed worden. Dat maakt de zorg beter.

Heb het er ook over met je collega’s: wanneer zetten jullie een tolk in? En ben je student: stel deze vraag in je stagepraktijk.

Een tolk kan belangrijk verschil maken voor je cliënten met een miskraam.

Een tolk helpt jou als professional om optimale zorg te leveren.

Een miskraam is al verdrietig genoeg.

Verloskunde-studenten Anne en Marieke presenteerden in 2023 hun onderzoek rond miskramen en Centering Pregnancy (CP). Marieke en Anne onderzochten hoe verloskundigen in CP-groepen aandacht hebben voor miskramen in de anamnese. Ze interviewden daarvoor 10 eerstelijns verloskundigen.

Zoals Marieke en Anne zeggen in hun afstudeerverslag: ‘Gebrek aan sociale en emotionele steun zou opgevangen kunnen worden door de groep. Extra informatie en sociale steun kan de verhoogde kans op depressie en angst voor geboorte tegengaan.’

Gelukkig zijn de geïnterviewde verloskundigen over het algemeen best tevreden over hoe ze in de CP-groepen aandacht geven aan eerdere miskramen. Maar er zijn ook knelpunten, obstakels, valkuilen.

Uit het verslag haal ik 5 valkuilen voor verloskundigenals het gaat over CP & eerdere miskramen. In mijn woorden:

  • ‘Ik check vooraf niet wie in de CP-groep een miskraam heeft meegemaakt.’
  • ‘CP start na 12 weken. De impact van een eerdere miskraam is dan al voorbij.’ Dit is nogal een misverstand.
  • ‘Ik wil de groep niet belasten met verdrietige verhalen.’ ‘De verdrietige dingen doen we vooral 1 op 1, niet in de groep.’
  • ‘In het begin noem ik miskramen wel, maar later heb ik het er nooit meer over.’
  • ‘Ik vraag pas aan het eind naar miskramen omdat er dan genoeg veiligheid is opgebouwd in de groep.’

Dit zijn veel gemiste kansen. Dat is jammer!

Een zwangere zal je zorg zoveel meer waarderen als er ook af en toe aandacht is voor haar eerdere verlies in de zwangerschap. Dat maakt dat ze haar nieuwe zwangerschap met meer vertrouwen kan beleven. Goed voor haar en voor het nieuwe kindje in haar buik. Tevreden cliënten zijn ook goed voor jullie praktijk, trouwens.

Hoe heb jij in CP aandacht voor miskramen? Ontdek 5 handige tips in dit blog.

En, nog een tip: volg de geaccrediteerde nascholing, waardoor je ook in CP-groepen de beste mogelijke begeleiding geeft.

Dat kwam gelukkig ook uit de interviews van Anne en Marieke: mijn scholing helpt om ook bij CP goed om te gaan met eerdere miskramen.

Schrijf je simpel in voor de scholing via deze link. Tot kijk!

Veel verloskundigenpraktijken organiseren groepen Centering Pregnancy (CP) of zwangerschapscursussen. De verloskundige begeleidt zwangere vrouwen dan in een groep vrouwen die allemaal ongeveer net zo ver zwanger zijn. CP start meestal na 12 weken zwangerschap.

In de aanpak van CP is helaas nog geen aandacht voor miskramen. Maar het is een heel belangrijk onderwerp.

Waarom zou je in CP aandacht hebben voor eventuele eerdere miskramen?

  • Eerder verlies kan impact hebben op de nieuwe zwangerschap. De nieuwe zwangerschap kan zaken naar boven brengen die ze dacht al verwerkt te hebben.
  • De moeder is meestal niet meer zorgeloos zwanger na eerder verlies. Je wil haar zorgen serieus nemen.
  • Ze durft zich soms pas te verbinden met het nieuwe kindje, als de termijn waarop het eerder misging, voorbij is. Of pas als het nieuwe kindje geboren is. Je wil haar uitnodigen om zich eerder te hechten.

Dus, je wilt niet dat miskramen iets zijn wat beladen is of waar geheimzinnig over gedaan moet worden in CP of in je zwangerschapscursus.  Dat schaadt de nieuwe zwangerschap, dat schaadt de band tussen de moeder en haar nieuwe kindje, en dat schaadt haar vertrouwen in jou en in jullie praktijk.

Het kan ook anders. Het helpt vrouwen juist als er ook over eerdere miskramen gesproken kan worden. Juist bij de verloskundigenpraktijk, ook bij Centering Pregnancy! Daarin is dus heel belangrijk wat jij als CP-begeleider hierin doet!

Wat heb je nodig om dit goed te doen?

Het is nodig dat je weet hoe je miskramen en abortus ter sprake brengt op een manier die niet afschrikt. En het is nodig dat je precies weet hoe je vrouwen echt helpt om hun zwangerschap met vertrouwen te kunnen vervolgen.

Ik ben benieuwd hoe jullie dat doen in je praktijk?

5 praktische tips om in CP aandacht te hebben voor miskramen:

  • Leg de boeken ‘Begeleiding van vrouwen met een miskraam’, ‘Begeleiding na een afgebroken zwangerschap of abortus’ en ‘Als je je kindje verliest in de zwangerschap’ erbij op je boekentafel of in je boekenkast. Het boek ‘Als je je kindje verliest in de zwangerschap’ is heel waardevol om in te vullen tijdens de nieuwe zwangerschap. En in de begeleidingsboeken vinden vrouwen én mannen steun, door de vele ervaringsverhalen. Leg ook de prentenboeken ‘Kindje in de wolken’ en/of ‘Kindje in de zee van mama’s buik’ neer.
  • Deel deze link naar 5 tips om je miskraam te verwerkenwww.miskraambegeleiding.nl/herstel/. Zet de link bijvoorbeeld in het CP-werkboek dat de vrouwen bij je krijgen. Of mail de link naar ze.
  • Zorg dat je als CP-begeleider de nascholing ‘Vrouwen met een miskraam goed begeleiden’ hebt gevolgd. En liefst ook de nascholing ‘Vrouwen met een abortus provocatus goed begeleiden’. Dan leer je ook wat wél helpt om te zeggen tegen vrouwen die na een miskraam of abortus opnieuw zwanger zijn. Want weet: 1 op de 4 vrouwen maakt een miskraam mee. 1 op de 5 een abortus. Dat geldt ook voor de vrouwen in je CP-groepen.
  • Benoem in de eerste bijeenkomst en ook later: ‘Sommigen van jullie hebben hiervoor misschien een miskraam of abortus meegemaakt. Dat kan opspelen in deze nieuwe zwangerschap. Je bent welkom om erover te vertellen, voel je vooral niet verplicht. En merk je dat je meer nodig hebt, om genoeg vertrouwen te hebben in deze nieuwe zwangerschap? Laat het me weten.’
  • Zorg dat je dan ook echt weet hoe je haar goed helpt om met haar verlies om te gaan en om vertrouwen te hebben in de toekomst. Weet naar wie je kunt doorverwijzen als ze meer begeleiding kan gebruiken. Of – supertip! – leer zelf hoe je vrouwen en koppels hierin snel en goed begeleidt. Zodat ze haar zwangerschap met veel meer rust en vertrouwen kan vervolgen.

Overweeg je om je verloskundigenpraktijk uit te breiden met coaching rond miskramen en abortus? Goed plan! Neem contact met me op, dan geef ik je graag ideeën hoe je dit kunt doen op een manier die meteen veel kan betekenen voor je praktijk.

Ik spreek je graag. Al je vragen zijn welkom op info@miskraambegeleiding.nl.

Laatst hoorde ik het weer.

Een gynaecoloog zei: ‘Een miskraam is fysiek net een zware menstruatie.’

Dat is niet zo.

Reden 1
Natuurlijk maakt het qua beleving nogal uit of je alleen je maandelijkse bloed verliest, of dat je je zo gewenste kind en je zwangerschap verliest.

Dat weet de gynaecoloog ook wel.

Professionals bedoelen vaak: de pijn en het bloedverlies zijn vergelijkbaar met die bij een zware menstruatie.

Maar dat is geen handige vergelijking.

Reden 2
Vrouwen zijn tegenwoordig namelijk niet meer gewend aan de hoeveelheid bloed die bij een menstruatie komt kijken.

Jonge vrouwen gebruiken veelal tampons en/of de menstruatiecup. En die houden veel bloed uit het zicht.

Het is iets heel anders als al dat bloed ineens zichtbaar uit je stroomt. ‘Het was een bloedbad op mijn badkamervloer.’

Reden 3
De pil of een spiraaltje zorgen er bovendien voor dat vrouwen geen of veel minder bloed verliezen. Met bijbehorend: minder of geen pijn. Als je door deze anticonceptie jarenlang nauwelijks een menstruatie hebt meegemaakt, kun je dus weinig met de vergelijking met een zware menstruatie.

Die vergelijking heeft dus niet zoveel nut.

Hoe leg je het dan wel goed uit? Hmm, tja, helaas heb ik geen oplossing. Dat vind ik zelf ook jammer, ja.

Soms wordt gezegd: een mini-bevalling. Maar daar moet je cliënt dan ook maar net ervaring mee hebben.

Ik heb wel 3 tips waarmee je de vrouw die een miskraam gaat meemaken enorm kunt helpen.

 

3 praktische tips om aan je cliënt te geven:

  • Plas door een vergiet. Het bloed kan dan deels wegstromen en ze kan mogelijk haar kindje opvangen. Dan hoeft ze niets uit een emmer met bloed of uit de wc-pot te vissen. Het klinkt heftig als ik het zo opschrijf. Het is nog heftiger om mee te moeten maken.
  • Zorg dat je maandverband in huis hebt. Ik ken een verloskundige die altijd een paar pakken in haar auto heeft liggen om zo nodig mee te geven. Dan hoeft de cliënt tijdens haar miskraam niet te hannesen met handdoeken of luiers om het bloed op te vangen.
  • Zorg dat je pijnstillers in huis hebt. En jij weet als verloskundige wélke pijnstillers. Zet het erbij in je folder.

Zet deze tips in je miskraamfolder en op je website. Daar help je vrouwen en hun partner echt mee.

– – – – –

Je bent welkom bij de nascholing ‘Vrouwen met een miskraam goed begeleiden’. Geaccrediteerd door de KNOV, de BEN en de NVOG. De groepen lopen gauw vol, dus schrijf je meteen in.

Dit blog gaat natuurlijk ook over de ervaring bij abortus via pillen. Daar geldt ook dat de vergelijking met menstruatie vaak niet handig is. Meer tips om goed te begeleiden rond abortus provocatus krijg je in de KNOV-geaccrediteerde nascholing ‘Vrouwen met een abortus provocatus goed begeleiden’. Welkom!

 

miskramen miskraam mannen

In juni kwam dit boek uit: Pappa’s rouwen ook, waarin 12 vaders vertellen over het verlies van hun kind(eren). Veel van de verhalen gaan over verlies in de zwangerschap.

Auteur Bjorn Visser zegt in zijn inleiding:

‘In een aantal verhalen lees je over hoe vaders rouwen na een miskraam. Hierover is nauwelijks iets bekend, maar uit eigen ervaring en door de verhalen van andere mannen weet ik dat het verdriet om een miskraam voor veel vaders een verborgen verdriet is waar geen of weinig aandacht voor is.’

Wat ik extra interessant vond in dit boek: in de interviews vertellen de mannen ook over de impact die verlies kan hebben op hun geloofsbeleving. Sommige mannen hadden veel steun aan hun (christelijke) geloof of de mensen van hun kerk. Anderen kwamen in een geloofscrisis terecht of kregen gedoe in hun relatie omdat hun partner er anders in zat. Indrukwekkend om te mogen lezen.

 

Je weet dat je als gynaecoloog, verloskundige of echoscopist zoveel verschil kunt maken voor ouders. In het boek lees je er schrijnende én liefdevolle voorbeelden van. Een citaat:

‘Bij een van de miskramen, gebeurde het dat de gynaecoloog foto’s van de echo uitdraaide. Hij keek er even naar, maakte er voor onze ogen een prop van en mikte dat zo in de prullenbak. Dus zei ik: ‘Wat ben jij nu aan het doen, joh? Dat is mijn kind. Die foto’s wil ik hebben.’ Toen haalde hij die foto er weer uit, streek het een beetje glad op zijn been en mompelde een excuus.’

Ik schreef eerder al eens een blog over het belang van de echofoto.

 

Wil je meer concrete tips om goede zorg te leveren rond verlies in de zwangerschap? Lees dan vooral mijn boeken Begeleiding van vrouwen met een miskraam en Begeleiding na een afgebroken zwangerschap of abortus.

 

Ben je minder van het lezen?

Goed dat er steeds meer aandacht is voor de impact die verlies in de zwangerschap ook heeft op mannen.

En er is nog een weg te gaan.

 

Windei?

Lege vruchtzak?

Miriam, waar héb je het over?

Een zwangerschap zorgt na 9 maanden voor een blakende baby. Dat is het idee. Maar het gaat helaas ook vaak anders. Soms stopt het kindje in wording na een paar weken of maanden met groeien. Dan heeft de moeder een miskraam. Of een stilgeboorte.

Soms gaat het nog éérder mis. Dan is het prille kindje zelfs niet te zien bij de eerste echo. In medisch jargon heet het dan een lege vruchtzak of een windei.

Die termen moeten medische professionals in hun gesprekken met ouders niet meer gebruiken. Niet in het ziekenhuis, niet in de verloskundigenpraktijk, niet in het echocentrum.

Waarom zijn dit verkeerde woorden?
Lisanne* kreeg jaren geleden bij de echo te horen dat ze een windei had. Lisanne: ‘Ik vond de benaming windei heel naar. Alsof het niets was geweest.’

En dat is precies waar het wringt. Want het is wél iets geweest. Er was een bevruchting. Er was het begin van wat tot een kind had kunnen uitgroeien. Maar het is zo vroeg gestopt met groeien dat we het – zelfs met de slimme apparatuur van vandaag – niet kunnen zien op de echo.

De situatie een windei of lege vruchtzak noemen, is ongevoelig en het klopt niet. Het is hetzelfde als zeggen dat de Maya’s ruïnes bouwden.

Als je het Mayapaleis bij Cancún bezoekt, zie je afgebrokkelde muren. Er groeit gras in de voormalige paleiszaal. Het dak is allang verdwenen. Maar zo is het niet altijd geweest: ooit was het indrukwekkend prachtig. Ook al zijn daar nu geen foto’s meer van.

Het bestond, en het was een echt paleis.

Dus, de redenen waarom je geen windei of lege vruchtzak meer gaat zeggen:

  • De termen sluiten niet aan op hoe ouders hun zwangerschap beleven.
  • Het doet geen recht aan wat er was: een zwangerschap.
  • Het helpt ouders niet om met hun verlies om te gaan. Integendeel.

Goed, maar wat moet ik dán zeggen?
Omschrijf het. Geertje*, echoscopist bij een groot echocentrum in Noord-Brabant zegt het zo: ‘De zwangerschap is helaas heel vroeg gestopt. Het kindje is niet gaan groeien. Het is zó klein gebleven dat we het zelfs niet kunnen zien op de echo. Het enige dat je hier ziet, is de vruchtzak waarin het kindje had kunnen groeien.’

Geertje vult aan: ‘Soms vragen ouders me nog: kan het niet alsnog gaan groeien? Daarom voeg ik er meestal aan toe: Je gaat een miskraam krijgen en daar gaan we je ook bij helpen. En ik geef de echofoto mee.’

Het is toch wat het is? Sorry hoor, maar om bij een lege vruchtzak te gaan praten over een kindje, dat gaat me echt te ver.
Dat is okay. In plaats van kindje kun je ook jullie prille kindje of het kindje in wording gebruiken. Of dat wat jullie kind had kunnen worden.

Je kunt het eventueel omzeilen door het bij de zwangerschap te houden. Maar dat is abstracter, daarmee sluit je minder goed aan op hoe de ouders het beleven.

Je doet het toch nooit voor iedereen goed.
Dat klopt. Maar woorden als windei of lege vruchtzak zijn zelden passend. Een vrouw voelt zich moeder zodra ze de positieve zwangerschapstest in handen heeft. Sluit op die beleving aan, ook als het vroeg in de zwangerschap misgaat. Dat is respectvol.

Kortom, een pril begin is van belang. Ook als we het niet kunnen zien. Gebruik woorden die daarbij passen

– – – – –

Je bent welkom bij de nascholing ‘Vrouwen met een miskraam goed begeleiden’. Geaccrediteerd door de KNOV, de BEN en de NVOG.

Je kunt meedoen via zoom of op locatie. De groepen lopen gauw vol, dus schrijf je meteen in.

 

Isabel* belde me. Ze is verloskundige in Friesland en volgde een paar jaar geleden mijn nascholing ‘Vrouwen met een miskraam goed begeleiden’.

‘Miriam, jij raadt toch aan om na 4 tot 6 weken nog eens te bellen met vrouwen die een miskraam hadden?’

Klopt! Dat staat trouwens ook in de richtlijn van de KNOV.

‘Ja, precies. We kregen bij je nascholing zo’n handig lijstje met 10 supervragen om te stellen. Die vragen werken ook echt super. Maar, ik vind het lastig als een vrouw helemaal niet meer bezig is met haar miskraam. Als ze zegt dat het prima met haar gaat. Dan weet ik niet hoe ik verder ga.’

Je bedoelt dat het gesprek dan een beetje stilvalt?

‘Ja, dan weet ik even niet wat ik kan zeggen. En meteen gedag zeggen kan ook niet. Kijk, ik hoef haar miskraam niet groter te maken dan het voor haar is. Ik wil haar geen drama aanpraten. Maar hoe weet ik of het écht goed gaat met haar?

Dit hoor ik van meer verloskundigen. Voor sommige vrouwen is de impact van een miskraam echt minder dan voor anderen. Anderen willen of kunnen nog niet voelen wat het echt met ze doet.

Ja! En bij ons in de regio zijn mensen heel nuchter hè.

Ha, dat hoor ik dus echt uit élke regio. Maar goed, ik help je uit de brand. Deze 3 vragen kun je stellen als het prima gaat met haar:

  • Wat heeft jou geholpen om met je verlies om te gaan?
  • Waar heb je het meest aan gehad?
  • Met wie heb je erover kunnen praten? Hoe was dat?

Oh, wat een goeie vragen. Dit is zo nuttig, dank!

Graag gedaan, Isabel!

 

Maria* is verloskundige in opleiding. ‘Bij de praktijk waar ik begin dit jaar stage liep, mocht ik die nazorg-telefoontjes doen. Ik zei dan ook wel eens: ‘Ik ben student, ik ben benieuwd wat jou het meest heeft geholpen de afgelopen maand?’ Nou, dan vertelden vrouwen echt van alles. Super-leerzaam voor mij! En omdat je vraagt naar waar ze iets aan gehad heeft, is het ook een heel constructief gesprek.’

 

‘Ik kende Jojanneke nog niet, maar ze stond op mijn dienstlijstje om te bellen, omdat ze 5 weken eerder een miskraam had gehad.’ Dit zegt Roos*, verloskundige in een groepspraktijk in Apeldoorn*. ‘Het ging prima met haar, dus ik vroeg wat door over wat haar geholpen had, met wie ze erover had kunnen praten. We kregen zo’n leuk gesprek! En toen bleek dat ze ook nog een vraag had over opnieuw zwanger worden. Daar kan ze ons natuurlijk altijd voor bellen, maar omdat ik háár nu belde, was het veel laagdrempeliger. Jojanneke is nu in haar 3e zwangerschap ook weer bij onze praktijk.’

 

– – – – –

Nog veel meer tips en suggesties krijg je in de eendaagse nascholing ‘Vrouwen met een miskraam goed begeleiden’. Geaccrediteerd door de KNOV, de BEN en de NVOG.

Leuk als je je inschrijft voor de scholing van 11 juli of 3 oktober!

 

‘Het is druk in mijn verloskundigenpraktijk. We krijgen de roosters steeds maar nét rond. Helemaal nu mijn collega plotseling veel meer voor haar zieke moeder moet zorgen.’

Dit zegt Femke. Ze is al 10 jaar verloskundige in V.

Hoe hoog is de werkdruk van verloskundigen dan?
Nou, de werkdruk van verloskundigen is precies zo hoog als die van Franse notarissen.

Is dat onderzocht? Nee.

Is het waar? Zou kunnen.

Het werk komt in golven, bij notarissen en bij verloskundigen. En ik vermoed dat er veel verschil is tussen de ene en de andere notaris. Bij verloskundigen geldt dat ook. Sommigen hebben het prima in balans, veel anderen hebben het hartstikke druk.

Wat kun je doen aan die hoge werkdruk?
Femke: ‘Helaas kan ik geen waarneemsters uit de hoge hoed toveren. Hoe druk het ook is met alle extra diensten, ik heb nu zelf iets nieuws nodig. Ik móet iets doen waar ik energie van krijg, anders val ik zelf om.’

Lijkt tegenstrijdig toch? Dat je het al druk hebt en er dan iets bij gaat doen? Voor Femke is het helder. De hoge werkdruk houdt ze beter vol, als ze daarnaast iets heeft wat haar energie geeft. Dat geldt trouwens voor veel mensen. Doe naast je werk iets waar je hart sneller van gaat kloppen. Of dat nou het plannen van jullie wereldreis is, het volgen van een thriller-schrijf-cursus of dat je bestuurslid bent van de coöperatie.

Femke, waar denk jij aan?
Femke: ‘Nou, mijn hart gaat uit naar de vrouwen die een miskraam meemaken, of die later in de zwangerschap hun baby verliezen. Laatst hadden we een koppel met een IUVD, zo schrijnend. Ik wil meer kunnen betekenen voor hen.’

Hoe zet je daarin je eerste stap?
Word miskraamcoach! 
Dan begeleid je ouders na verlies in de zwangerschap. Bij pril verlies, maar ook bij IUVD’s. Deze coaching is goed te combineren met je werk als verloskundige. En het ligt logisch in het verlengde van je huidige expertise. Als miskraamcoach ervaar je veel voldoening, waardoor je je drukke diensten ook gemakkelijker volhoudt.

Bovendien werk je als miskraamcoach meer onder je eigen voorwaarden, overdag bijvoorbeeld.

Femke: ‘Ik verheug me er nu al op om een nachtdienst minder te gaan werken. Dat vindt mijn man vast ook fijn!’

Duurt het niet heel lang voordat je die nachtdienst kunt inleveren?
Tja, dat kan wel even duren, maar als je niks doet, duurt het nog langer. Hoe eerder je hiermee van start gaat, hoe eerder je dit bereikt.

Nog iets. Natuurlijk is het fijn voor jou om met meer vervulling te werken en echt iets te kunnen betekenen voor je cliënten. Maar, daarnaast wordt je praktijk interessanter.

M.* is verloskundige en gecertificeerd miskraamcoach. Ze vertelt: ‘Miskraamcoaching raakt bekender in de regio. Mijn cliënten komen nu dus ook van buiten onze verloskundigenpraktijk. En vaak komen ze dan in een nieuwe zwangerschap bij ons terug. Die ruimte hebben we gelukkig binnen onze diensten.’ Zo kan het hard gaan.

Okay, dat wil ik ook. Hoe pak ik dit aan?
Laten we een half uurtje sparren, simpel aan de telefoon. Dan denk ik met je mee wat voor jou een haalbare aanpak is om miskraambegeleiding te implementeren in je praktijk. Op korte termijn, zodat je snel mensen nóg beter kunt begeleiden. En zo dat je enthousiast kunt blijven werken als verloskundige. (Als dat is wat je wil.)

Spreekt dat je aan? Mail me meteen terug, dan bel ik je binnenkort.

PS: Ik snap dat je het druk hebt. En natuurlijk, als je iets nieuws oppakt, kost dat tijd. Maar het geeft ook meteen veel energie. Dus, laten we in gesprek gaan. Mail me op info@miskraambegeleiding.nl, dan spreken we elkaar binnenkort.